Pensioenfonds TNO over innovatie en 20 jaar samenwerking
Het zijn voor Pensioenfonds TNO de mensen van BlackRock Nederland die het verschil maken
Innovatie zit in het DNA van TNO, en dat geldt ook voor Pensioenfonds TNO. ‘We zijn altijd op zoek naar verbeteringen voor onze deelnemers en ons beleggingsbeleid’, vertelt chief investment officer Hans de Ruiter. BlackRock is al bijna 20 jaar strategisch partner van het pensioenfonds met analyses, expertise en beleggingsoplossingen. Relatiemanager Sirinda Flik gaat in gesprek met De Ruiter over innovatief zijn als pensioenfonds, wat de samenwerking tussen pensioenfonds en fiduciair succesvol maakt en hoe hij de transitie van TNO naar de nieuwe pensioenregeling heeft ervaren.

Pensioenfonds TNO kijkt continu naar mogelijkheden om het beleggingsbeleid slimmer en beter in te richten. Nieuwe ontwikkelingen worden actief verkend om te bepalen of ze waarde toevoegen voor deelnemers.
Volgens chief investment officer Hans de Ruiter kun je als pensioenfonds simpelweg benchmarks volgen, en verder op de winkel te passen. Maar juist het zoeken naar verbeteringen maakt het werk interessant en draagt bij aan betere resultaten. Onze vernieuwingsdrang sluit aan bij de cultuur van TNO, waar innovatie in het DNA zit.
Als verlengstuk van het bedrijf deelt het pensioenfonds die overtuiging. Daarom investeert het niet alleen in innovatie, maar streeft het er ook naar zelf een vernieuwend pensioenfonds te zijn.
BlackRock is al bijna 20 jaar strategisch partner van Pensioenfonds TNO. Hoe helpen wij om innovatief te zijn?
Hans: Als wereldwijde vermogensbeheerder overziet BlackRock veel interessante beleggingsoplossingen en doet zij op veel terreinen onderzoek. Daarmee kunnen wij heel breed naar nieuwe ontwikkelingen kijken en nieuwe ideeën opdoen.
Een goed voorbeeld is venture debt. Wij zagen dit als een interessante manier om in innovatie te beleggen, maar er zijn relatief weinig aanbieders actief in deze markt met een redelijk track record. BlackRock bracht ons in contact met Kreos, het venture debt-platform van BlackRock dat financiering verstrekt aan innovatieve start-ups en scale-ups in Europa. Hierdoor kregen wij toegang tot een beleggingscategorie die anders minder eenvoudig bereikbaar zou zijn.
Wat verwacht Pensioenfonds TNO van een strategische partner?
Hans: Om te beginnen een cappuccino. Waar blijft die trouwens? <lachend>
Nu serieus: met ons meedenken, en vooral ook mee vooruitdenken. BlackRock kent ons erg goed en kan mee nadenken over wat nu en in de toekomst interessante aandachtspunten zijn voor ons beleggingsbeleid of voor ons als pensioenfonds.
Wij willen een strategische partner die ons uitdaagt. Wij willen iets, en verwachten dan van een strategische partner dat hij ons kritisch bevraagt. Zo houden we elkaar scherp en zorgen we samen voor het beste resultaat.
BlackRock heeft een brede scope: doet veel, ziet veel en weet veel. Samen met de kennis van de Nederlandse context en pensioenmarkt helpen zij ons echt.
<de koffie staat ondertussen op tafel>
Wat zorgt ervoor dat de samenwerking tussen Pensioenfonds TNO en BlackRock al zo lang standhoudt?
Hans: Het is duidelijk dat het klikt tussen onze organisaties, anders zou deze samenwerking niet al zo lang bestaan. Uiteindelijk draait het vooral om de mensen. Hoewel we samenwerken met het wereldwijde BlackRock, maken voor ons vooral de medewerkers van BlackRock Nederland het verschil.
Onze relatie heeft zich de afgelopen twintig jaar verdiept. Toen ik in 2012 bij TNO begon, werkten we samen met het BlackRock-kantoor in Londen. Dat was minder intensief. Sinds de overstap naar het team in Amsterdam is het contact directer, werd de samenwerking intensiever en ging het beter werken.
Het klantteam in Amsterdam heeft voor ons echt toegevoegde waarde. We kunnen elkaar letterlijk en figuurlijk gemakkelijk vinden. En via het lokale kantoor hebben wij wereldwijd toegang tot beleggingscategorieën in publieke en private markten en specialistische kennis hierover.
Natuurlijk brengt samenwerken met een grote organisatie voor ons ook uitdagingen met zich mee. Het vraagt soms wat meer aandacht aan de voorkant, maar zorgt er vervolgens voor dat zaken helder en robuust zijn ingericht.
Tegelijkertijd biedt de omvang van BlackRock juist voordelen. Een kleinere, flexibelere partij kan vaak niet dezelfde brede ondersteuning leveren. Dat is voor ons een belangrijke reden waarom de samenwerking al zo lang succesvol en waardevol is.
De expertise van BlackRock helpt Pensioenfonds TNO om innovatief en succesvol te zijn
Waar ben je het meest trots op als je terugkijkt op de ontwikkeling van Pensioenfonds TNO in de afgelopen jaren?
Hans: Ik ben uiteindelijk het meest trots op de kwaliteit van onze beleggingsportefeuille. Daarin is private equity toch wel een pareltje. We hebben dat rond 2014 helemaal opnieuw opgezet en het is al heel lang heel succesvol.
Met ons gemiddelde rendement als fonds zitten we over de afgelopen 5 en 10 jaar boven het gemiddelde rendement van alle pensioenfondsen in Nederland en boven het gemiddelde rendement van vergelijkbare, middelgrote pensioenfondsen. Het beleggingsbeleid dat we hebben opgezet, met een stuk innovatie erin, heeft zich over die periode duidelijk uitbetaald. Dat is de beste dienst aan onze deelnemers. Daar doen we het uiteindelijk voor.
Pensioen is mensenwerk. De klik tussen Pensioenfonds TNO en BlacRock Nederland maakt dat we het al 20 jaar volhouden
De transitie naar het nieuwe pensioenstelsel was een intellectuele uitdaging
Pensioenfonds TNO ging op 1 juli over naar de vernieuwde pensioenregeling. Chief investment officer Hans de Ruiter ervaarde de transitie als een ‘intellectuele uitdaging’. BlackRock begeleidde het pensioenfonds bij de optimale samenstelling van de beleggingsportefeuille, het herbalanceringsbeleid, het LDI-beleid en de dekkingsgraadbescherming.
In het transitietraject waren veel dingen nieuw, blikt De Ruiter terug. Zo’n uitgebreid risicopreferentie-onderzoek en de resultaten daarvan vertalen naar een nieuw strategisch beleggingsbeleid met lifecycles, hadden we niet eerder gedaan. We moesten bij het inrichten van het beleggingsproces op een nieuwe manier leren denken.
We hebben nu als pensioenfonds via het Target Operating Model ook een directe aansluiting tussen onze uitvoerder en fiduciair manager. Het was veelomvattend om alle systemen op elkaar aan te sluiten en te laten communiceren. Dat was meer een IT-transitie.
Pensioenfonds TNO gebruikte de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel om te kijken of de beleggingsportefeuille nog optimaal was. Ook ontstonden er vragen over het herbalanceringsbeleid bij lifecycles en hoe het LDI-beleid vorm te geven. In aanloop naar de transitie is ook nagedacht over het beschermen van de dekkingsgraad. De Ruiter: ‘BlackRock speelde hierbij met analyses en expertise een belangrijke rol. Op basis daarvan kon ons bestuur de juiste beslissingen nemen, en zijn bijvoorbeeld de beleggingsportefeuille en LDI-portefeuille aangepast.
De Ruiter: We kijken terug op een goed resultaat en een soepele transitie. BlackRock speelde niet alleen een belangrijke rol bij de inrichting van het beleggingsbeleid, maar ook bij de implementatie. Met het Target Operating Model, de STP-verwerking van de SIVI-bestanden en de aansluiting van de systemen is een solide basis gelegd voor de uitvoering in het nieuwe pensioenstelsel.
We willen met al onze aandelen- en obligatiebeleggingen voldoen aan het Klimaatakkoord
Duurzaamheid is een belangrijk onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds TNO. De Paris-Aligned Climate-strategie van BlackRock bood de oplossing om de portefeuille in lijn te brengen met de duurzaamheidsdoelstellingen.
Onze deelnemers vinden duurzaamheid en klimaatrisico’s belangrijke thema’s. We hebben als pensioenfonds besloten dat we ons aan het Klimaatakkoord van Parijs gaan committeren en dat we op termijn net zero willen zijn’, vertelt chief investment officer Hans de Ruiter.
Via private equity belegt Pensioenfonds TNO thematisch in duurzaamheid. En het fonds vond het ook belangrijk om met zijn liquide beleggingen aan de net zero-doelstelling te werken. De Paris-Aligned Climate-strategie van BlackRock bood de oplossing. De Ruiter: ‘Met deze strategie hebben we voor aandelen uit ontwikkelde markten al een belangrijke eerste stap gezet naar de net zero-doelstelling. De strategie sluit goed aan bij ons duurzaamheidsbeleid en uitsluitingsbeleid.
Het fonds zette recent een belangrijke vervolgstap. Het liefst willen we met al onze liquide beleggingen voldoen aan het Klimaatakkoord. Ook de creditsportefeuille die wij met BlackRock hebben is nu omgezet naar een structuur die is afgestemd op net de zero-doelstelling, aldus De Ruiter. Het aandelen- en obligatiegedeelte van de portefeuille is nu grotendeels in lijn met onze net zero-doelstelling.
Het beleggingscomité van Pensioenfonds TNO is van heel hoog niveau, zij dagen ons continue uit