Kennismaking met private equity

Kernpunten

Beleggingsrisico. De waarde van beleggingen en de opgebrachte inkomsten kunnen zowel dalen als stijgen. Het is mogelijk dat beleggers hun oorspronkelijke inleg niet terugontvangen.

• Private equity betekent investeren in bedrijven die niet beursgenoteerd zijn - van innovatieve startups tot gevestigde firma's.
• Private equity kan een aanvulling zijn op beursgenoteerde aandelen, met een potentieel hoger rendement door een illiquiditeitspremie en de inzet van ervaren managers. Het kan daarnaast de spreiding van de portefeuille vergroten en toegang bieden tot andersoortige kansen.
• Beleggers kunnen via verschillende beleggingsinstrumenten toegang krijgen tot private equity - van traditionele private-market-fondsen tot meer toegankelijke structuren die periodieke liquiditeit bieden.

Wat is private equity?

Private equity betekent investeren in bedrijven die niet beursgenoteerd zijn - van startups tot gevestigde firma's. Met als doel de waarde van die bedrijven te laten groeien en ze na enige tijd met winst te verkopen of naar de beurs te brengen.

Private equity is een veelgebruikte manier om op de private markt te opereren, die al ten tijde van de industriële revolutie werd gebruikt.¹ In de loop van de tijd heeft het zich ontwikkeld tot een strategische allocatie voor portefeuilles, waardoor het steeds meer een vaste rol gaat spelen in langetermijn-beleggingsstrategieën.

1. Bron Preqin, onderdeel van BlackRock, Private Equity and Venture Capital, Lesson 4.1: Private Equity & Venture Capital | Preqin Academy, per 30 april 2026.

Hoe werkt private equity?

De doelstelling van private equity is eenvoudig: kopen, verbeteren en verkopen tegen een hogere prijs.

De beheerder van een private-equity-investering wordt doorgaans aangeduid als de General Partner (GP) of hoofdsponsor. Deze heeft meestal een controlerend eigenaarsbelang in het bedrijf en is verantwoordelijk voor het verwezenlijken van een strategische verandering. GP's spelen hierbij doorgaans een actieve rol en hebben invloed op operationele beslissingen, de aanwending van kapitaal, wijzigingen in directie of management en de langetermijnplanning. Met als uiteindelijke doel de waarde te vergroten.

De strategieën die binnen private equity worden toegepast, verschillen naar gelang van de ontwikkelingsfase van een bedrijf, het belang en de mate van controle van de investeerder en het doel van de investering.

De vier belangrijkste strategieën van private equity (PE) zijn:

1. Durfkapitaal
   Durfkapitaal (ook ""venture capital"" genoemd) richt zich op jonge bedrijven met een groot groeipotentieel. Dit soort investeringen zijn meestal minderheidsbelangen met verschillende financieringsrondes. Ze kunnen gepaard gaan met verhoogde risico's, omdat het om bedrijven gaat die zich nog niet bewezen hebben. Daar staat tegenover dat ze een aanzienlijk potentieel bieden om later met winst verkocht te kunnen worden.

2. Groeikapitaal
   Groeikapitaal (ook aangeduid als groeiaandelen) richt zich op bedrijven die de opstartfase voorbij zijn, maar kapitaal nodig hebben om hun activiteiten uit te breiden, nieuwe markten te betreden of sneller te groeien. Het gaat hierbij vaak om minderheidsbelangen met een kleinere hefboom dan bij buy-outs. Groeikapitaal neemt qua risico-rendementsprofiel een tussenpositie in tussen durfkapitaal voor startende ondernemingen en buy-outs van volwassen bedrijven.

3. Buy-outs
   Buy-outs hebben doorgaans betrekking op de verwerving van een controlerend belang in een volwassen bedrijf, vaak gefinancierd met een mix van aandelen en leningen ("leveraged buy-out" genoemd). Het doel is de waarde te laten stijgen door operationele verbeteringen, strategische herpositionering en dan weer uit de investering te stappen door deze weer te verkopen of het bedrijf naar de beurs te brengen.

4. Special situations
   Dit betreft investeringen in gevestigde bedrijven die zich in een bijzondere situatie bevinden, wat doorgaans betekent dat ze voor operationele, financiële of strategische uitdagingen staan. In dit soort gevallen streven GP's ernaar waarde te creëren door operationele verbeteringen of financiële herstructurering. Zodra de prestaties van het bedrijf weer gestabiliseerd of verbeterd zijn, streven GP's ernaar met winst uit de investering te stappen, hetzij door deze te verkopen of op een andere manier.

Deze vier strategieën gaan elk gepaard met specifieke risico's en rendementspotentieel, die beleggers kunnen gebruiken om portefeuilles op te bouwen die aansluiten bij hun doelstellingen en risicotolerantie. In onderstaande tabel wordt dit schematisch weergegeven:

Figuur 1: de vier PE-strategieën

Hoe krijgen private-equity-investeringen vorm?

Er zijn grofweg drie vormen van private-equity-investeringen:

1. Primaire investeringen
   

   Een primaire investering is een toezegging van kapitaal aan een nieuw gevormd private-equity-fonds dat beheerd wordt door een GP. De Limited Partner (LP) die het kapitaal heeft toegezegd aan het fonds (of soms een fund-of-funds) levert (delen van) dit toegezegde kapitaal wanneer het door de GP wordt opgevraagd. De GP investeert het kapitaal in de loop der tijd naarmate zich aantrekkelijke investeringsmogelijkheden voordoen en bouwt zo een gespreide portefeuille op.

   In de eerste fase van de investeringsperiode, wanneer het kapitaal gefaseerd wordt geplaatst en kosten moeten worden betaald terwijl de portefeuillebedrijven nog in ontwikkeling zijn, kan het rendement voor beleggers negatief zijn. De netto-cashflow van het fonds begint doorgaans pas in latere jaren toe te nemen, wanneer investeringen worden verkocht, waarna potentieel rendement wordt uitgekeerd. Deze ontwikkeling van een aanvankelijk negatief rendement naar uiteindelijk een positief rendement staat bekend als het J-curve-effect.

2. Directe en co-investeringen
   Directe investeringen zijn investeringen in niet-beursgenoteerd bedrijven, vaak samen met een GP. Wanneer een GP een bedrijf wil verwerven, kunnen geselecteerde partners worden uitgenodigd om zich hier als co-investeerders bij aan te sluiten. In sommige gevallen kunnen investeerders ook direct, zonder GP of sponsor, in bedrijven investeren.
   

   Via co-investeringen kunnen investeerders als co-eigenaar een belang in een bedrijf krijgen. Omdat het kapitaal voor één specifieke investering wordt aangewend, in plaats van een niet-gespecificeerde groep toekomstige kansen, bieden co-investeringen doorgaans sneller toegang tot de markt dan primaire investeringen in fondsen en kan de eerste fase van de J-curve getemperd worden. Co-investeringen kunnen ook meer transparantie bieden en profiteren van een dubbele due-diligence: eerst door de GP en vervolgens door de co-investeerder. Daarnaast zijn de kosten vaak lager dan bij traditionele private equity-beleggingen in fondsen.

   Co-investeringen vereisen echter aanzienlijke expertise op het gebied van risico- en rendementsanalyse en interne middelen om potentiële kansen te beoordelen. Ze gaan ook gepaard met een hoger concentratierisico, aangezien beleggers blootstaan aan de risico's van één enkel bedrijf, in plaats van een gespreide portefeuille, en een hoger executierisico, omdat niet alle potentiële transacties uiteindelijk doorgaan.

3. Secundaire transacties
   Secundaire transacties zijn de overname van bestaande belangen in private equity-fondsen of directe investeringen. De beleggers nemen hierbij de investering van bestaande Limited Partners over, die bijvoorbeeld liquiditeit nodig hebben voordat het fonds zijn vastgelegde einddatum bereikt.
   Secundaire investeringen kunnen vaak met korting ten opzichte van de NIW worden gekocht. Doorgaans is dit niet vanwege een waardevermindering van de onderliggende activa, maar vanwege de illiquiditeit van het belang van de LP en diens behoefte om de investering eerder te gelde te maken dan oorspronkelijk verwacht.
   

   Secundaire transacties bieden een directere exposure naar de onderliggende portefeuillebedrijven en kunnen de impact van de J-curve verminderen door toegang te bieden tot beleggingen die dichter bij realisatie of exit staan.

Figuur 2: bouwstenen van private-equity

Waarom beleggen in private equity?

1. Groter universum van beleggingskansen
   Private equity biedt beleggers toegang tot kansen die niet beschikbaar zijn via beursgenoteerde activa. In de VS krimpt de publieke markt stelselmatig, doordat het het aantal beursgenoteerde bedrijven afneemt; Het aantal niet-beursgenoteerde (private) bedrijven neemt daarentegen toe.² In de VS vormen private bedrijven nu al 80 procent van het totale aantal bedrijven met een omzet boven USD 100 miljoen, terwijl beursgenoteerde bedrijven nog maar 20 procent vormen.³

Figuur 3: In de VS krimpt de publieke markt, terwijl het aantal private bedrijven groeit²

2. Aantrekkelijk potentieel rendement, zowel absoluut als relatief
   Private equity-investeerders streven naar een zo hoog mogelijk rendement door over een langere periode invloed uit te oefenen op de strategie en bedrijfsvoering van bedrijven. Wanneer een bedrijf verworven is, wordt eraan gewerkt de waarde van het bedrijf te laten stijgen, totdat de investering weer wordt verkocht. De kwaliteit van de manager is hierbij van groot belang. Private bedrijven zijn bovendien vaak kleiner en kunnen vaak eerder in hun groeicyclus worden verworven, waardoor het absolute rendement hoger kan zijn.

3. Lagere relatieve volatiliteit
   Over een langere periode bezien heeft private equity in het verleden doorgaans een lagere volatiliteit gekend dan beursgenoteerde aandelen. Dat komt doordat de waarderingen van private ondernemingen over het algemeen minder beïnvloed worden door marktsentiment op de korte termijn. Sponsors investeren vaak voor een langere periode, waardoor er minder druk is om de investering weer te verkopen als de markt volatiel is. Daarnaast hoeft het beheer van de investeringen ook niet te worden afgestemd op de kwartaalcijfers.

Welke risico's spelen een rol bij private-equity?

Net als bij beursgenoteerde aandelen staan beleggers bij private equity bloot aan marktrisico's en operationele risico's. Daarnaast gaat private equity gepaard met aanvullende risico's, onder meer in verband met de illiquiditeit van de onderliggende activa, beperkt regelgevend toezicht en minder strenge rapportage-vereisten in vergelijking met beursgenoteerde activa. In ruil voor deze verhoogde risico's verwachten beleggers met private equity een hoger rendement te behalen.

Private equity biedt beleggers toegang tot een breed, voortdurend groeiend universum van niet-beursgenoteerde bedrijven, met het potentieel om hogere rendementen te behalen. Het rendement wordt gedreven door actief eigenaarschap en de expertise van de managers. Hoewel dit type beleggingen een langere tijdshorizon kent en gepaard gaat met meer illiquiditeit en complexiteit, is dit in het verleden vaak gecompenseerd door verbeterde spreiding en aantrekkelijke risicogewogen rendementen. Voor beleggers die de genoemde nadelen kunnen accepteren, kan private equity een krachtige aanvulling vormen op beursgenoteerde beleggingen in een gespreide portefeuille.