Bron: BlackRock Investment Institute, met gegevens van LSEG Datastream, juli 2026. Toelichting: de grafiek toont de tienjaarsrente op staatsobligaties in de Verenigde Staten, Duitsland en Japan sinds 1990.
Een opvallende combinatie
De rente op Japanse staatsobligaties is opgelopen tot het hoogste niveau in dertig jaar. De yen daarentegen is gezakt naar het laagste peil sinds 1986. Dat is een opmerkelijke ontwikkeling. Een hogere rente leidt doorgaans tot een sterkere munt. In Japan blijft dat effect uit. Beleggers verlangen een hogere vergoeding voor het inflatierisico, de omvangrijke staatsschuld en de onzekere koers van de Bank of Japan. Dat komt tot uitdrukking in een steeds steiler wordende rentecurve en hogere gemiddelde rentes. Een klassieke bear steepening. Daaruit valt af te leiden dat beleggers vinden dat de Bank of Japan te lang vasthoudt aan haar monetaire beleid. De centrale bank zal de rente toch sneller moeten verhogen.
Mijn eerste baan
Tijdens mijn eerste baan kwam ik in aanraking met de Japanse aandelenmarkt. Japan gold destijds vooral als voorbeeld van hoe een economie na het uiteenspatten van een financiële zeepbel kan blijven kwakkelen. Banken kampten met oninbare leningen en de deflatie hield veel langer aan dan economen ooit hadden kunnen voorzien. Daar besefte ik ook dat financiële markten zich langer irrationeel kunnen gedragen dan beleggers voor mogelijk houden.
Een nieuw tijdperk
Dit veranderde zo’n vijf jaar geleden. Sindsdien zijn rentes in de Verenigde Staten, Europa en Japan fors opgelopen. Zelfs Japan, decennialang de kweektuin van deflatie, nulrente en kwantitatieve verruiming, heeft nu een normale obligatiemarkt. De tienjaarsrente ligt rond 2,5%, ten opzichte van 2,9% in Duitsland en 4,5% in de VS. Op obligaties met looptijden van 30 jaar ligt de Japanse rente zelfs al hoger dan op de Duitse. Een nieuw tijdperk is aangebroken.
Vergrijzing, hoge overheidsschulden, een krappe arbeidsmarkt en een centrale bank die voortdurend tussen inflatie en financiële stabiliteit moet laveren zijn geen typisch Japanse verschijnselen meer. Europa kent dezelfde demografische ontwikkelingen, de VS kampen met een snel oplopende staatsschuld en bijna alle ontwikkelde landen schuiven ingrijpende bezuinigingen voor zich uit. Japan bewijst dat lage rentes allerminst vanzelfsprekend zijn. Een kentering in de inflatieverwachtingen, het begrotingsbeleid of het vertrouwen kan de rente in korte tijd doen oplopen.
Inflatie is een reëel risico voor obligaties
De hogere rentes zijn voor beleggers ook goed nieuws. Ruim 80% van de belangrijke vastrentende markten biedt inmiddels een yield van boven de 4%. Vijf jaar geleden gold dit slechts voor 6% van de obligatiemarkten. Inkomen is terug als bron van rendement. Beleggers hoeven niet langer ver de rentecurve op of veel kredietrisico te nemen om een redelijke coupon te ontvangen.
Maar niet alle yield is hetzelfde. Langlopende staatsobligaties zijn risicovoller dan tien of twintig jaar geleden. Inflatie vormt een reëel risico. Korte en middellange delen van de Amerikaanse en Europese rentecurves, bedrijfsobligaties met een stevige balans en hoogwaardige high-yield, hebben mijn voorkeur.
En als ik wat langlopende obligaties wil, dan liever in Europa, waar de ECB strak op inflatie zit, of in Emerging Markets, waar overheden een prudent begrotingsbeleid voeren en monetair prudent zijn.
Big in Japan
Het maken van onderscheid tussen aandelen en obligaties is overal belangrij, maar zeker in Japan. Japanse staatsobligaties zijn gevoelig voor verdere normalisering, hogere uitgifte en een stijgende risicopremie. Japanse aandelen profiteren juist van een betere nominale groei. Het bedrijfsleven heeft jarenlang de balans geoptimaliseerd voor deflatie. Het devies was om de schulden zo laag mogelijk te houden, ten koste van de winstgroei. Die tijd is voorbij. Met de verbeteringen die in corporate governance structuren zijn doorgevoerd en de druk van beleggers op bedrijven om meer gefocust te zijn op het behalen van winst, hou ik mijn positie in Japanse aandelen nog even aan.
De week in review
