Bron: BlackRock Investment Institute met data van IMF PortWatch, Lloyd’s List en Seasearcher, maart 2026. Toelichting: de grafiek toont het aantal dagelijkse scheepspassages door de Straat van Hormuz sinds het uitbreken van het conflict.
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste energieslagaders ter wereld. Wanneer de stroom aan olie stokt, voelt vrijwel iedere economie ter wereld dat onmiddellijk.
Sinds het begin van het conflict is het aantal scheepspassages dramatisch gedaald. Sommige schepen varen om via langere routes, anderen liggen stil. Alternatieve databronnen – zoals scheepstransponders – tonen aan dat het aantal dagelijkse passages is teruggevallen tot minder dan 10% van het normale niveau.
Economische effecten
Voor de economie werkt zo’n schok door via drie kanalen. Ten eerste via de energieprijzen. Olie schoot richting $100 per vat. Dat raakt de economische groei direct. De vuistregel? $10 staat gelijk aan 0,1%-0,2% lagere groei. Ten tweede via inflatie. Hogere energieprijzen werken door in vrijwel alle productiekosten. De afgelopen week vlogen de lijstjes van energieverbruik van goederenproducenten je om de oren. De vuistregel? $10 is 0,3%-0,4% hogere inflatie. Ten derde via rentes. Wanneer inflatierisico’s oplopen, eisen beleggers een hogere vergoeding voor het aanhouden van obligaties. En als de verwachtingen op de lange termijn oplopen, zit er voor centrale banken niets anders op dan de rente te verhogen om inflatieverwachtingen te verankeren.
Regionale verschillen en de energietransitie
De impact verschilt sterk per regio. De Verenigde Staten importeren relatief weinig energie uit het Midden-Oosten. Voor Europa ligt dat anders. Landen als Frankrijk, Duitsland en Italië halen een aanzienlijk deel van hun energie via routes die indirect afhankelijk zijn van de Golfregio. Een langdurige ontwrichting van de scheepvaart zal in Europa een grotere macro-economische impact hebben dan in de VS. Europese aandelen daalden daarom forser. Vooral energie-intensieve sectoren zoals chemie, industrie en transport staan onder druk wanneer energieprijzen snel stijgen.
Toch zit er ook een tweede-orde effect in het verhaal. Hogere energieprijzen versterken de prikkels om sneller te investeren in alternatieve energiebronnen, energie-efficiëntie en infrastructuur. Europa heeft de afgelopen jaren al enorme stappen gezet om minder afhankelijk te worden van Russisch gas. Een nieuwe energieschok kan de onafhankelijkheid verder aanjagen.
Voor beleggers ligt het beeld in Europa een stuk ingewikkelder dan vaak wordt gedacht . Aan de ene kant zijn Europese economieën kwetsbaarder voor een energieschok. Aan de andere kant profiteren bepaalde sectoren juist van hogere energieprijzen of van extra investeringen in energie-infrastructuur.
Denk bijvoorbeeld aan nutsbedrijven, maakbedrijven die betrokken zijn bij energietransitieprojecten en financiële instellingen die deze investeringen financieren. In eerdere columns heb ik al vaker gewezen op de rol van defensie en infrastructuuruitgaven als motor voor Europese groei. Energiezekerheid hoort inmiddels in dat rijtje thuis.
Tegenkrachten
Het is overduidelijk dat deze schok zijn eigen tegenkracht creëert. Hoe langer de ontwrichting duurt, des te groter de economische schade, en des te groter de politieke druk om het conflict te beëindigen. Lagere groei, hogere prijzen, dalende peilingen.
Mocht de Straat van Hormuz binnen enkele weken weer volledig opengaan, zal de economische impact relatief beperkt zijn. Mocht het langer duren, dan lopen inflatie en rentes waarschijnlijk verder op en komt de groei onder druk te staan.
Voor beleggers betekent dit een periode van volatiliteit op korte termijn, maar niet noodzakelijk een structurele verandering in het macrobeeld. Zodra energiestromen weer op gang komen, zal het marktsentiment snel keren.
De week in review
