Bron: BlackRock Investment Institute, op basis van gegevens van Ember en het International Energy Agency World Energy Balance, april 2025. Toelichting: aandeel van de bevolking dat leeft in netto-importerende landen, uitgesplitst naar brandstoftype, 2022.
De huidige marktdynamiek wordt in belangrijke mate bepaald door één gegeven: de wereld is afhankelijk van energie die ze zelf niet produceert. Het merendeel van de wereldbevolking leeft in landen die netto energie importeren (zie grafiek hierboven). Dat betekent dat verstoringen in de aanvoer onmiddellijk wereldwijd doorwerken.
Wat deze schok anders maakt dan andere, is dat het hier niet gaat om vraaguitval, maar om aanbodbeperkingen. Aanbod is star. Nieuwe productie en infrastructuur kosten tijd. Daarmee wordt inflatie minder voorspelbaar en beleid minder effectief. Lagere prijzen zijn dus alleen mogelijk als er sprake is van vraaguitval.
Beleid
Dat verandert ook de vragen die beleggers stellen. Het draait niet langer om wanneer centrale banken de rente verlagen, maar of zij de inflatie überhaupt onder controle kunnen houden als energieprijzen structureel hoger blijven. Blijft de inflatie hoog, dan zullen ze wel moeten ingrijpen door de rente te verhogen. Zeker als overheden reageren met compensatie voor de gestegen energieprijzen.
Daarnaast jaagt de investeringsgolf in kunstmatige intelligentie de energievraag blijvend op. Meer digitale activiteit verhoogt het elektriciteitsverbruik en stuwt de vraag naar energie-infrastructuur en grondstoffen zoals koper. Hierdoor ontstaat nog meer schaarste. Technologie en energie raken steeds meer met elkaar verweven.
Implicaties voor beleggers
Voor beleggers betekent dit dat gebruikelijke strategieën en silo-gedreven assetallocatie aan kracht verliezen. Dat komt door de combinatie van hogere inflatie, oplopende risicopremies en meer volatiliteit. In plaats van posities in te nemen op de richting van de markt verschuift de focus naar trends die blijven domineren. Noem het thematische onderstromen zoals energie, infrastructuur en grondstoffen.
De reactie van beleidsmakers op deze schok lijkt helder. Overheden reageren door investeringen in energiezekerheid en infrastructuur naar voren te halen. Europa breidt netwerken uit, investeert in hernieuwbare energie en wil energie uit meer landen halen, puur uit economische noodzaak. Aan leveringszekerheid hangt een prijskaartje en dat laat zich vertalen in hogere energieprijzen.
Europa is kwetsbaar door haar energie-afhankelijkheid, maar zal ook extra moeten inzetten op de investeringsgolf die nodig is om die afhankelijkheid af te bouwen.
De week in review
