Skip to content
VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS

Daalder op dinsdag

17/sep/2019
By BlackRock

Prinsjesdag

Ja, ja, de derde Daalder op dinsdag van september, dus dan presenteert het kabinet standaard de plannen voor het nieuwe jaar.

Vandaag wordt u doodgegooid met analyses, interpretaties en beschouwingen over de plannen, die overigens vrijdag al gewoon op straat lagen. Of ik daar nog iets zinnigs aan toe te voegen heb, vraag ik me serieus af, dus beperk ik me hier tot de groeiraming waar al die plannen op gebaseerd zijn.

Mijn conclusie: te rooskleurig.

Voor dit jaar staat de (verwachte) teller op 1,8% reële BBP groei, voor volgend jaar gaat men van 1,5% uit. Wil je deze groeicijfers realiseren dan heb je de komende zes kwartalen een (gemiddelde) kwartaalgroei van 0,37% nodig. Nou klinkt 0,37% wellicht niet als overdreven optimistisch -het ligt zelfs verdacht dicht bij de gemiddelde kwartaalgroei van 0,36% die we de afgelopen 10 jaar hebben gezien-, maar ik vermoed dat we daar over twee kwartalen al heel anders tegen aan zullen kijken. De Nederlandse economie drijft doorgaans op twee pijlers en beide vertonen momenteel duidelijke tekenen van verzwakking.

Huizenmarkt verliest momentum
De eerste is de huizenmarkt. De directe impact van de huizensector op de onderliggende groei is weliswaar beperkt, de indirecte impact -verbouwen, inrichten, verhuizen- is dat niet.

Klaas Knot verwoorde het eerder dit jaar in een speech als volgt: “Medewerkers van DNB hebben berekend dat de groei van de particuliere consumptie sinds 2013 voor 60% werd gedreven door het herstel van de huizenmarkt.”

Nou zijn er heel veel manieren om die 60% verkeerd te interpreteren, maar de bottom line is denk ik wel duidelijk: worden er minder huizen verkocht, dan zal dat de consumptiegroei ook zeker raken. Het momentum in de Nederlandse huizenmarkt is duidelijk aan het verzwakken, dus ook de consument kan wel eens een tandje minder gaan bijdragen. Verwacht van deze kant de komende tijd geen wonderen, zou ik zeggen.

Export ook onzeker
De tweede pijler waar de Nederlandse economie op drijft is uiteraard de export. Tot nu toe heeft de Nederlandse economie zich wonderwel weten te ontworstelen aan de groeiafzwakking van onze grootste handelspartner Duitsland (zie onderstaande grafiek) en de aanhoudende tegenvallende wereldhandel, maar hoe lang denken we dat dat nog goed zal gaan?

De Duitse economie balanceert op de rand van een recessie, de kans dat het VK in het vierde kwartaal uit de EU stapt is niet uit te sluiten en dan hebben we het nog niet eens over de mogelijkheid dat Trump zijn aandacht ook best wel eens naar Europa kan gaan verleggen.

Over de koopkrachtontwikkeling van de Nederlandse gepensioneerden heb ik het hierbij nog niet eens gehad. Dit is niet de belangrijkste groeifactor van de Nederlandse economie, maar de kans dat gepensioneerden er komend jaar op achteruit gaan is aanzienlijk.


Hoe lang kan de Nederlandse economie dit nog volhouden?

 

Hoe lang kan de Nederlandse economie dit nog volhouden?

Bron: BlackRock Investment Institute, gebaseerd op gegevens van Bloomberg, september 2019. 

Kortom, hoewel ik uiteraard graag zou zien dat we de huidige groeivoet ook in 2020 weten vast te houden, heb ik zo mijn twijfels. Er is op zich geen reden om van een recessie uit te gaan, maar het risico op een sterkere groeiafzwakking lijkt me redelijk waarschijnlijk.

Overigens moeten we het allemaal wel in het juiste perspectief zien: of de Nederlandse economie volgend jaar nou 1,5% of 0,8% groeit, voor de financiële markten maakt het allemaal uiteraard vrij weinig uit: dat hangt met name af van wat economische grootmachten als de VS en China gaan laten zien.

Aandelen krabbelen weer een stukje omhoog

Aandelen krabbelen weer een stukje omhoog

Bron: BlackRock Investment Institute, gebaseerd op gegevens van Bloomberg, september 2019. Toelichting: de zwarte balken geven de trading range aan, de rode stippen geven de positie aan het eind van de vorige week aan, de gele stippen de positie aan het eind van de week daarvoor, tenzij expliciet anders aangegeven. De gebruikte indices zijn de MSCI Gross Total Return Local Returns indices voor de VS, Japan, VK, Europa (excl. VK), EM, China en 'All Countries' (developed + EM). VK = Verenigd Koninkrijk, EM = opkomende markten, VS = Verenigde Staten.

Aanmelden Daalder op dinsdag


Ik geef toestemming voor het verwerken van mijn gegevens om Daalder op dinsdag en vergelijkbare communicatie-uitingen van BlackRock te ontvangen *


Eventuele gegevens die van u verzameld worden, worden verwerkt in overeenstemming met het privacybeleid van BlackRock, dat u hier kunt vinden.

X
Bedankt voor uw aanmelding voor de Daalder op dinsdag
Lukas Daalder
Chief Investment Strategist, BlackRock Investment Institute
Lukas Daalder is woordvoerder van BlackRock Nederland en is verantwoordelijk voor de communicatie met cliënten over de visie van het Investment Institute.

DIT MATERIAAL IS BEDOELD VOOR VERSPREIDING ONDER PROFESSIONELE CLIËNTEN EN ER MAG NIET OP WORDEN VERTROUWD DOOR ANDERE PERSONEN.

De hier geuite visies en meningen vormen geen beleggingsadvies of andersoortige aanbeveling en kunnen aan verandering onderhevig zijn. Ze weerspiegelen niet altijd de gezichtspunten van een bepaalde onderneming binnen de BlackRock Group of van een afdeling daarvan en de juistheid ervan kan niet worden verzekerd.

Uitgegeven in de EER door BlackRock (Netherlands) B.V.: Amstelplein 1, 1096 HA, Amsterdam, Tel.: 020 - 549 5200, Handelsregister nr. 17068311. Raadpleeg de website voor meer informatie: www.blackrock.com. Voor uw bescherming worden telefoongesprekken gewoonlijk opgenomen. BlackRock is een handelsnaam van BlackRock (Netherlands) B.V.