Skip to content

Duurzaam beleggen in LDI -
portefeuille loont

Beleggen met aandacht voor ESG-beschouwingen wint aan populariteit. Vanuit deze gedachte is de LDI-portefeuille onder de loep genomen en beoordeeld of deze kan bijdragen aan het ESG-beleid. De conclusie van dit artikel laat blijken: dit is zeker het geval. En het blijkt nog effectief ook.

Voor Nederlandse beleggers is het al jaren gebruikelijk om bij het selecteren van beleggingen te kijken naar de E (environmental) S (social) en G (governance)-criteria. Zo heeft het merendeel van de Nederlandse pensioenfondsen het ESG-beleid expliciet opgenomen in hun beleggingsovertuigingen en valt een groot gedeelte van het belegde vermogen onder de VN ‘Sustainable Development Goals’.

Het toepassen van duurzaamheid in de LDI-portefeuille was tot nu toe echter minder vanzelfsprekend wegens het ontbreken van een geëigend instrumentarium. Maar het groeiend aantal ESG-obligaties kan hier wellicht verandering in brengen. We onderzoeken hoe ESG-obligaties een rol kunnen spelen in LDI-portefeuilles en welke stappen pensioenfondsen kunnen nemen om duurzaamheid op de volledige portefeuille toe te passen.

  • Wat zijn ESG-obligaties?

    ESG-obligaties zijn standaard vastrentende waardenbeleggingen waarvan de opbrengsten bedoeld zijn voor specifieke ESG-projecten. De opbrengsten van de obligatie worden gebruikt voor projecten die een positief effect hebben op milieu of maatschappij.

    Binnen de noemer ESG-obligaties zijn drie typen obligaties te onderscheiden:

    • Groene obligaties (green bonds)

    Deze obligaties hebben een specifieke milieudoelstelling, zoals investeringen in schone energie of openbaar vervoer.

    • Sociale obligaties (social bonds)

    Deze obligaties kenmerken zich door een sociale inslag, zoals investeringen in sociale woningbouw, onderwijs of gezondheidszorg.

    • Duurzame obligaties (sustainable bonds)

    Een combinatie van groene en sociale obligaties.

    Vanuit een kredietperspectief is er geen verschil tussen standaard en ESG-obligaties. En hoewel er verschillende versies zijn van de ESG-obligaties hebben ze drie gemeenschappelijke kenmerken:

    1. Het vooraf definiëren van de projecten waaraan gealloceerd wordt.
    2. Apart beheer van de opbrengsten van de ESG-obligaties.
    3. Er dient een rapport opgesteld te worden over de projecten waaraan gealloceerd is en wat de impact op milieu of maatschappij is.

Nederland scoort goed

ESG-beleggen is in Nederland inmiddels de norm als het gaat om aandelen en (in mindere mate) bedrijfsobligaties. Positief nieuws, maar we moeten ons ook weer niet teveel op de borst slaan. Als we namelijk de volledige beleggingsportefeuille van pensioenfondsen bekijken, dan is al snel de conclusie dat er sprake is van een vrij grote blinde vlek.

Het gemiddelde Nederlandse pensioenfonds heeft 50% van het vermogen belegd in vastrentende waarden en 30% specifiek in staatsobligaties (bron: DNB, 2e kwartaal 2018). Op dit laatste deel van de portefeuille vindt momenteel niet of nauwelijks actief ESG-beleid plaats. Dit lijkt op het eerste gezicht overigens logisch: uitgevers van hoogwaardige langlopende Europese staatsobligaties scoren standaard hoog op ESG-criteria.

ESG-beleid: het kan nóg beter

Formeel gezien wordt er dus voldaan aan een goed ESG-beleid, maar het kan beter. Er liggen volop kansen voor pensioenfondsen. Dat kan bijvoorbeeld op twee manieren.

1. Definieer ESG-doelstellingen in
LDI-portefeuille

We zijn bijna zover dat we een LDI-portefeuille volledig volgens ESG-criteria kunnen vullen. Meerdere uitgevers die nu al in een gebruikelijke Nederlandse LDI-portefeuille terug te vinden zijn, bieden naast ‘normale’ obligaties ook ESG-gerelateerde obligaties.

Voorbeelden hiervan zijn de 20-jarige Franse, de 15-jarige Belgische en de 12-jarige Ierse obligatie, die allemaal een focus op klimaat en milieubeleid hebben. Of de diverse supranationale obligaties met een looptijd tot 30 jaar, zoals de Europese Investeringsbank.

Hoewel de omvang en de diepte van de markt wellicht nog te wensen overlaten, is het bemoedigend te zien dat er inmiddels meerdere langlopende obligaties uitgegeven zijn. Een trend die de bruikbaarheid van obligaties met een ESG-karakter binnen een LDI-portefeuille ten goede komt.

Data wijzen uit dat de focus op ESG-beleid in de matchingportefeuille niet tot gevolg heeft dat de performance of liquiditeit vermindert. Wél is uiteraard de vraag in hoeverre dit type obligatie op een premium of discount handelt en daarmee tot een wijziging in de onderliggende risico-rendementsverhouding leidt.

Omdat het een nieuwe markt betreft, is er nog relatief weinig onderzoek voorhanden. Op basis van de onderliggende data lijkt de markt bij uitgifte momenteel een kleine premie te bieden die in de loop van de eerste handelsmaand tot extra rendement leidt. Met een toenemende populariteit van dit marktsegment zal deze premie met de tijd afnemen en mogelijk zelfs kunnen omslaan in een discount. Veel hangt hierbij dus af van het zogenaamde prime mover-effect, maar ook van de verdere verdieping en groei van de onderliggende markt.

2. Zorg voor proactieve houding richting potentiële uitgevers

Een tweede manier om als pensioenfonds beter te kunnen voldoen aan ESG-criteria is het aannemen van een proactieve houding richting potentiële uitgevers. De markt is volop in ontwikkeling en dat biedt kansen. Dit is namelijk hét moment om een dialoog aan te gaan om de richting waarin deze markt zich zal gaan ontwikkelen mede te beïnvloeden. Denk aan de richting en vorm van de financieringsdoelen, maar ook aan meer praktische zaken als looptijd en omvang. Door krachten te bundelen, kan de industrie duidelijk maken dat er een behoefte bestaat aan deze vorm van obligaties en hun doelmatigheid voor pensioenfondsen bevorderen.

Op 21 mei werd een volgende mijlpaal bereikt met de uitgifte van de eerste Nederlandse staatsobligatie. Specifiek worden de opbrengsten van deze groene obligatie gealloceerd aan investeringen in duurzame energie, energie-efficiëntie, spoorinfrastructuur en het Deltafonds.

ESG-focus in LDI effectief

Gegeven het belang van de matchingportefeuille binnen de totale beleggingsportefeuille is het opnemen van een ESG-beleid een sterk voor de hand liggende optie.

Zelfs een kleine ESG-focus in LDI is waarschijnlijk vele malen effectiever dan een grote ESG-focus in de returnportefeuille. Aangezien een dergelijk accent momenteel (nog) niet ten koste gaat van rendement, pleiten we om dit voortrekkersvoordeel uit te buiten. 

Heb je een vraag of wil je verder spreken over dit onderwerp? Mail ons.

 

MKTGM0619E-882123