VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS

Beleggen én verantwoordelijkheid nemen

31/okt/2016
By BlackRock

De belangrijkste punten uit dit artikel:

  • Maatschappelijk verantwoord beleggen maakt deel uit van de beleggingsdoelstellingen van Pensioenfonds Detailhandel;
  • Detailhandel volgt daarbij internationale verdragen en best practices en kijkt naar het Global Impact initiatief van de Verenigde Naties, de Responsible Investing Principles van het PRI en Eumedion;
  • Detailhandel voert op dit moment een beperkt uitsluitingsbeleid dat in lijn is met de wetgeving en internationale verdragen;
  • Het volledige ESG-spectrum wordt in acht genomen, maar er worden wel een aantal accenten gelegd;
  • Onderdeel van de filosofie is ook aandacht voor de achterban;
  • Uitleg geven aan de buitenwereld over de maatschappelijke betrokkenheid van het pensioenfonds wordt steeds belangrijker;
  • De volgende stap is het verder aanscherpen van het MVB-beleid in de context van de passieve beleggingsovertuiging.
Henk van der Kolk

Henk van der Kolk

Henk van der Kolk was tot 2015 in dienst van de grootste vakbond in Nederland, de FNV. Hij was voorzitter van de FNV Bondgenoten en was tevens federatiebestuurder van FNV. Henk is nu werknemersvoorzitter van Pensioenfonds Detailhandel en is interim bestuurder bij pensioenfonds Horeca & Catering. Daarnaast is hij penningmeester van de Fear Wear Foundation, een multistakeholder organisatie.

Henk is afgestudeerd aan de Universiteit van Groningen, Sociale Economie. Hij heeft daarnaast door de jaren heen veel cursussen gevolgd op het gebied van arbeids-en pensioenregelingen en financiën.

Henk Groot

Henk Groot

Henk Groot is in dienst van Bedrijfstakpensioenfonds voor de Detailhandel. Hij is werkzaam bij het bestuursbureau van het pensioenfonds als Hoofd Beleggingen. Henk begon zijn carrière in 1996 bij KAS Bank waar hij onder meer senior relatiebeheerder was voor Nederlandse pensioenfondsen. Hierna is hij in dienst getreden van Northern Trust als Senior Relationship Manager, Nederlandse pensioenfondsen. Henk studeerde aan de Hogeschool voor Economische Studies in Amsterdam. Ook heeft hij een academische studie gevolgd aan de Rotman School of Management (onderdeel University of Toronto, Canada).

  • Lees het gehele artikel

    Zoals veel Nederlandse pensioenfondsen draagt Pensioenfonds Detailhandel (hierna ‘Detailhandel’) maatschappelijk verantwoord beleggen (hierna ‘MVB’) hoog in het vaandel. Hoe men dat effectief vertaalt in een beleid dat aansluit bij de beleggingsovertuigingen en de bekommernissen van de achterban blijkt een boeiende, maar niet te onderschatten uitdaging.

    MVB is al een hele tijd opgenomen in de beleggingsdoelstellingen (investment beliefs) van Detailhandel. Het overkoepelende uitgangspunt is daarbij dat beleggingen moeten passen binnen het bredere kader van maatschappelijk ondernemen. Tot een vijftal jaar terug werd het MVB-beleid voor een groot gedeelte gevoed door een fiduciaire manager. In 2010 is gekozen voor een organisatie waarbij pensioenfondsbreed een duidelijke scheiding van machten is aangebracht (beleid, uitvoering en controle). In het licht daarvan is ook de beleggingsorganisatie ‘op de schop’ gegaan. Sinds 2011 is – onder andere met ondersteuning van BlackRock als strategische partner – daarom heel wat veranderd.

    Uitgewerkte keuzes

    Na de overstap besloot Detailhandel in het kader van een herijking van de beleggingsbeginselen om ook haar MVB-beleid grondig te onder de loep te nemen. “De tijd was er rijp voor en bovendien deden wij ondertussen al heel wat rond MVB maar niet iedereen was zich daarvan bewust”, vertelt Henk Groot, Hoofd Beleggingen binnen het bestuursbureau. “De herijking van de beleggingsbeginselen en het verder onder de loep nemen van wat er al gedaan werd, heeft inmiddels heel wat vruchten afgeworpen. We hebben het MVB-beleid verder uitgewerkt en vastgelegd vanuit de overtuiging dat een zorgvuldige invulling van MVB een positieve bijdrage kan leveren aan rendement en risico”.

    Hierbij volgt Detailhandel internationale verdragen en best practices waar naar veel verschillende zaken gekeken wordt zoals het Global Impact initiatief van de Verenigde Naties, de Responsible Investing Principles van het PRI en, dichter bij huis, Eumedion. “Het Bestuur en de Beleggingscommissie besteden veel aandacht aan de zorgvuldige uitwerking van deze beleidskeuzes op het vlak van uitsluiting, stemmen en engagement. Zo hebben we de laatste jaren veel vooruitgang kunnen boeken in het realiseren van een eigen MVB-benadering”, vertelt Henk van der Kolk, dossierhouder MVB beleid vanuit het Bestuur.

    De passieve beleggingsovertuiging van Detailhandel betekent dat het pensioenfonds op dit moment een beperkt uitsluitingsbeleid voert dat in lijn is met de wetgeving en internationale verdragen. Als betrokken belegger wordt er systematisch gestemd en is engagement heel belangrijk. Zo voert Detailhandel via BMO Global Asset Management (BMO GAM) een intensieve dialoog met de besturen van bedrijven waar het pensioenfonds verbetering wil zien.

    “Wij rekenen op BlackRock voor strategisch advies en het proactief delen van ervaring en visie. Zij zijn voor ons een echte sparring partner”

    Detailhandel neemt het volledige ESG-spectrum in acht, wat wil zeggen dat er oog is voor alle thema’s in de kolommen E, S en G, echter daarbinnen worden een aantal accenten gelegd. “Het bestuur heeft bewust gekozen om zich te richten op thema’s waar wij denken de meeste toegevoegde waarde te kunnen leveren: de toeleveringsketen en klimaatverandering. De toeleveringsketen is iets waarmee onze achterban in de detailhandel bijzonder mee begaan is. De zorg voor klimaatverandering is een breed maatschappelijk thema en is direct verbonden met stranded assets - activa die snel in waarde kunnen dalen ten gevolge van klimaatverandering”, licht Henk van der Kolk toe. De recente BlackRock Investment Institute publicatie ‘Adapting Portfolios to Climate Change’ beschrijft onder meer dit specifieke risico verbonden aan klimaatverandering.

    Oog voor thema’s in de toeleveringsketen vertaalt zich concreet in een focus op:

    1. Mensenrechten - hoe gaan de toeleveranciers om met bijvoorbeeld het recht op privacy en vrijheid van meningsuiting?

    2. Arbeidsrechten - bijvoorbeeld hoe veilig en gezond is de werkplaats en is er vrijheid van vakbond?

    3. Bedrijfsethiek - hoe zorgt bijvoorbeeld het ondernemingsbestuur ervoor dat het risico op omkoping en corruptie vermeden wordt?

    De noodzaak van een strategische partner

    BlackRock draagt niet alleen zorg voor de uitvoering van het beleggingsbeleid. Voor het formuleren en het invullen van de eigen beleggingskeuzes werkt Detailhandel ook nauw samen met BlackRock en dat is een relatie die heel productief blijkt te zijn. “Wij rekenen op BlackRock voor strategisch advies en het proactief delen van ervaring en visie. Zij zijn voor ons een echte sparring partner waarbij wij profiteren van de aanzienlijke kennis, maar ook de kwaliteit van de analyses die mogelijk zijn via hun risicoplatform, Aladdin”, onderstreept Henk van der Kolk. Voor MVB wordt er samengewerkt met BMO GAM. Dat is de primaire partner van pensioenfonds Detailhandel op het gebied van MVB-beleid en uitvoering daarvan. Daar is bewust voor gekozen vanuit de eerder genoemde filosofie van scheiding van beleid, uitvoering en controle. BlackRock legt zich toe op de beleggingsinhoudelijke vraagstukken.

    “Hoewel BMO GAM de partner is op het gebied van MVB, staan we open om ook de ontwikkelingen bij bijvoorbeeld BlackRock op dit gebied te volgen. De integratie van MSCI ESG en CO2 data in Aladdin biedt de mogelijkheid om MVB-beleggingsinhoudelijke analyses te doen en biedt eveneens een controle handvat om ESG en CO2 kengetallen van onze portefeuille onafhankelijk te vergelijken. Dit houdt ons scherp en werkt in sommige gevallen complementerend en zorgt voor een goede wisselwerking”, stipt Henk Groot aan. “Daarnaast heeft BlackRock al in een vroeg stadium geholpen bij de transitie van beleggingsfondsen naar individuele mandaten. Dit heeft geleid tot een effectieve, transparante, flexibele invulling met ruimte voor implementatie van eigen beleid”, besluit hij.

    Het belang van de achterban

    Een belangrijk onderdeel van de MVB-filosofie is de aandacht voor de achterban. Die bestaat niet alleen uit de verschillende werkgevers binnen de bedrijfstak, maar vooral ook uit de deelnemers. De aandacht voor de toeleveringsketen is hiervan een concreet voorbeeld. Maar waar de meningen van de werknemers relatief bekend zijn, vinden Bestuur en Commissie dat ze meer moeten weten over wat deelnemers eigenlijk denken. Ze zijn, in samenwerking met de Universiteit van Maastricht, een pensioenfondsbreed wetenschappelijk onderzoek gestart waar ook de houding van de deelnemers ten aanzien van beleggen en de daarmee verbonden risico’s wetenschappelijk in kaart wordt gebracht. MVB komt hierbij ook aan de orde.

    Het bestuur houdt zich ook steeds meer bezig met communicatie over zijn MVB-activiteiten naar de achterban. “Wij doen al heel wat aan MVB en het is belangrijk om dit ook aan onze achterban te vertellen”, benadrukt Henk Groot. Concreet betekent dit betere rapportage via jaarverslagen en de website. Daarnaast besteedt het ledenmagazine JIJ&WIJ steeds meer aandacht aan MVB met een artikel over de fusie van Ahold-Delhaize als meest recente voorbeeld. “De uitdaging hierbij is de vaak complexe materie te vertalen in eenvoudige mensentaal zodat ook niet-specialisten begrijpen wat bestuur en commissie op dit gebied doen.”

    Detailhandel kijkt ook wat er sectorwijd gebeurt op het gebied van duurzaamheid. Zo sloot de Nederlandse kleding- en textielsector in juli een convenant af voor de verduurzaming van de branche. “Dit is een prachtig resultaat en iets waarop wij willen inspelen. Concreet onderzoeken wij dan of er eventueel nog aspecten zijn die we nu niet meenemen in ons beleid maar wel zouden willen meenemen”, zegt Henk van der Kolk.

    Betere communicatie

    Aan de buitenwereld uitleggen wat het fonds doet op het vlak van MVB wordt ook steeds belangrijker. Zeker gezien de toenemende belangstelling vanuit media en andere belanghebbenden, zoals NGO’s, voor de positie van Detailhandel in diverse dossiers. “Wij beantwoorden vragen, maar dat is niet altijd vanzelfsprekend. Er zijn veel NGO’s en het zou veel capaciteit vergen met hen allen in gesprek te gaan”, legt Henk Groot uit. “Wij concentreren ons hierbij daarom op onze kernthema’s.” Voor ons is het ook zaak beter en duidelijker te communiceren wat Detailhandel nu al doet op het gebied van duurzaam beleggen. Betere communicatie over MVB via de website is daarom ook een prioriteit.

    Een voortdurend leerproces

    Het expliciet formuleren van de beleggingskeuzes heeft ertoe geleid dat het bestuur en de beleggingscommissie steeds intensiever met MVB bezig zijn: “Deze denkoefening heeft al heel wat vragen uitgelokt”, stelt Henk Groot vast. “Wij hebben hiermee onze kennis enorm vergroot, maar het blijft een voortdurend leerproces, ook omdat het speelveld complex kan zijn”.

    De volgende stap is een verdere aanscherping van het MVB-beleid in de context van de passieve beleggingsovertuiging. “In zijn algemeenheid is het beleid nu dat Detailhandel altijd de dialoog met de ondernemingen, waarin wordt belegd, aangaat. Maar er kan een moment komen dat die dialoog al heel lang weinig resultaat oplevert. Specifiek onderzoeken wij nu of en welke ruimte er is om uit een belegging te stappen indien de dialoog en het stemmen niets opleveren, zonder dat wij ons op het terrein van actief beheer begeven”, licht Henk Groot toe. BlackRock helpt ons de uitvoeringsimplicaties inzichtelijk te maken. “We hebben gesprekken gevoerd met andere pensioenfondsen om hun ervaring te horen en oriënteren ons op mogelijke oplossingen die er nu al geboden worden en nemen daarin ook de visie van BlackRock mee.”

    “Wij hebben onze kennis enorm vergroot, maar het blijft een voortdurend leerproces, ook omdat het speelveld complex kan zijn”

    Daarnaast is er ook nog ruimte om een slag te maken op het gebied van MVB met betrekking tot vastgoed in de portefeuille. Dat kan bijvoorbeeld door een eigen aanpak te kiezen bij beursgenoteerde vastgoedfondsen en het systematisch aansporen van private vastgoedfondsen om hun ESG-inspanningen te meten via bijvoorbeeld de GRESB benchmarkstudie.

    Naast de reeds vermelde focus op meer transparantie naar de achterban, en andere belanghebbenden, blijft de verwerving van kennis cruciaal. “BlackRock als strategische partner speelt hier ook een belangrijke rol omdat de vermogensbeheerder heel veel kennis en ervaring kan brengen. Zo spreken we met BlackRock over wat digitalisering en big data kunnen betekenen voor MVB”, vertelt Henk Groot. “Daarnaast zoeken we ook mogelijkheden om de handen in elkaar te slaan met andere pensioenfondsen om specifieke doelstellingen beter te verwezenlijken”, vult Henk van der Kolk aan. Kortom: een volle agenda.

Download de nieuwsbrief

Institutionele Belegger, oktober 2016


Institutionele Belegger, oktober 2016
Lees meer

Institutionele Belegger, mei 2016


Institutionele Belegger, mei 2016
Lees meer

Benelux Belegger, november 2015


Benelux Belegger, november 2015
Lees meer

Uitgegeven door BlackRock Investment Management (UK) Limited, geautoriseerd en gereguleerd door de Financial Conduct Authority. Statutaire zetel: 12 Throgmorton Avenue, Londen, EC2N 2DL. Geregistreerd in Engeland onder nr. 2020394. Tel: +44 (0) 20 7743 3000. Om u te beschermen worden telefoongesprekken doorgaans opgenomen. BlackRock is een handelsnaam van BlackRock Investment Management (UK) Limited. Voor algemene vragen kunt u contact opnemen met het fonds of het Nederlandse kantoor van BlackRock, gevestigd op Amstelplein 1, 1096 HA Amsterdam, telefoon: 020 - 549 5200. In het verleden behaalde resultaten zijn geen garantie voor toekomstig rendement en dienen niet als enige criterium te worden gebruikt bij de selectie van een product. Beleggen gaat altijd gepaard met een zekere mate van risico. De waarde van uw belegging en de gegenereerde inkomsten kunnen sterk fluctueren als gevolg van het beleggingsbeleid en het is niet zeker dat u uw oorspronkelijke inleg terugkrijgt. Veranderingen in de wisselkoersen van valuta’s kunnen ertoe leiden dat de waarde van beleggingen stijgt of daalt. Deze schommelingen kunnen bijzonder sterk zijn bij een fonds dat blootstaat aan een hogere volatiliteit en de waarde van een belegging kan plotseling en zeer sterk dalen. De hoogte en de grondslag van de belastingheffing kunnen wijzigen. Alle in dit document vermelde researchgegevens zijn verstrekt door BlackRock en kunnen door BlackRock inmiddels voor eigen doeleinden gebruikt zijn. De resultaten van dergelijke research worden slechts ter illustratie verstrekt. De hier geuite visies en meningen vormen geen beleggingsadvies of andersoortige aanbeveling en kunnen aan verandering onderhevig zijn. Ze weerspiegelen niet altijd de gezichtspunten van een bepaalde onderneming binnen de BlackRock Group of van een afdeling daarvan en de juistheid ervan kan niet worden verzekerd. Dit document heeft slechts een informatief karakter en vormt geen aanbieding of uitnodiging aan iemand om te beleggen in een van de BlackRock Group fondsen en is niet opgesteld in verband met een zodanig aanbod. Niets van dit materiaal mag gereproduceerd worden, opgeslagen worden in een retrieval systeem of overgebracht worden in welke vorm of op welke wijze dan ook, elektronisch, mechanisch, opgenomen of anderszins, zonder voorafgaande toestemming van BlackRock.

DIT MATERIAAL IS BEDOELD VOOR VERSPREIDING ONDER PROFESSIONELE CLIËNTEN EN ER MAG NIET OP WORDEN VERTROUWD DOOR ANDERE PERSONEN.

BlackRock® is een geregistreerd handelsmerk van BlackRock, Inc. © 2016 BlackRock, Inc. Alle rechten voorbehouden. BLACKROCK, BLACKROCK SOLUTIONS, ALADDIN, iSHARES, LIFEPATH, SO WHAT DO I DO WITH MY MONEY, MAAR WAT KAN IK HET BESTE DOEN MET MIJN GELD, INVESTING FOR A NEW WORLD en BUILT FOR THESE TIMES zijn geregistreerde en niet-geregistreerde handelsmerken van BlackRock, Inc. of haar dochterondernemingen in de Verenigde Staten en elders. Alle andere handelsmerken zijn eigendom van hun respectievelijke eigenaars.

007093b-NEDERLAND-OCT2016-DUTCH-IMPEG-0807-241019