Zes vragen over securities lending

16/nov/2016 / By BlackRock

Veel fysieke ETF’s maken een deel van de kosten goed door effecten uit te lenen. In reactie op zorgen over de risico’s is de transparantie over deze activiteit sterk toegenomen. Zes vragen over het uitlenen van effecten.

Sinds de financiële crisis zijn beleggers en toezichthouders scherper gaan letten op verborgen risico’s. Effecten uitlenen (securities lending) bij onder andere ETF’s en beleggingsfondsen is een van de onderwerpen die hierdoor extra aandacht heeft gekregen. Vrijwel alle fysieke ETF’s lenen aandelen of obligaties uit om zo een deel van de kosten te compenseren.

1. Wat is effecten uitlenen?

Het uitlenen van effecten is onlosmakelijk verbonden met efficiënte financiële markten. Wereldwijd wisselen dagelijks effecten ter waarde van zo’n $1,9 biljoen van juridisch eigenaar. Deze enorme onderhandse markt vergroot de liquiditeit en leidt daardoor tot lagere spreads. Financiële instellingen kunnen zowel effecten onderhands uitlenen als lenen. Doorgaans is de vraag naar effecten afkomstig van beleggingsfondsen, market makers, zakenbanken en hedgefondsen. Hedgefondsen lenen bijvoorbeeld aandelen om short te gaan, market makers om een grote transactie mogelijk te maken.

De leners betalen een vergoeding aan de uitlener. Daarnaast stallen ze een onderpand bij de uitlener om het risico op niet terugbetalen bij een faillissement van de lener te minimaliseren. De uitlener kan eisen stellen aan de kwaliteit van het onderpand.

Fysieke ETF’s en indexfondsen zijn vaak de partijen die effecten uitlenen. Omdat deze instellingen beleggen volgens een index is de kans klein dat ze hun effecten opeens moeten opeisen. Dat kan wel het geval zijn bij een actief beleggingsfonds dat de samenstelling van de portefeuille wil veranderen.

Vrijwel alle fysieke ETF’s lenen aandelen of obligaties uit om zo een deel van de kosten te compenseren.

2. Waarom lenen ETF’s effecten uit?

Voor ETF’s is het een manier om inkomsten te generen. Hierdoor is het mogelijk het verschil met de index die wordt gevolgd te verkleinen. Morningstar schatte dat de inkomsten in 2011 in Europa circa €40 miljoen waren.

3. Wat levert uitlenen effecten de belegger op?

Voor de belegger is het van belang hoe de ETF-beheerder deze inkomsten verdeelt. ETF-beheerders hanteren verschillende verdeelsleutels. Bij Europese ETF’s van iShares gaat 62,5% van de inkomsten naar het fonds. De rest gaat naar BlackRock ter compensatie van de kosten verbonden aan het uitlenen van effecten.

4. Welke risico’s zijn er verbonden aan effecten uitlenen?

Het grootste risico is het tegenpartijrisico. De lener kan in financiële problemen komen waardoor hij zijn verplichtingen niet kan nakomen. In zo’n geval is het ook denkbaar dat het onderpand minder oplevert dan nodig is om de uitgeleende effecten opnieuw te kunnen aanschaffen.

5. Hoe worden tegenpartij- en onderpandrisico’s beheerst?

ETF-beheerders hebben ieder hun eigen procedures en standaarden om deze risico’s te beheersen. Bij BlackRock stelt een afdeling die los staat van ETF-beheer de kredietwaardigheid van tegenpartijen vast. Ook worden deze tegenpartijen voortdurend gemonitord. BlackRock leent effecten uit sinds 1981. In die periode is het nog niet voorgekomen dat er schade is geleden als gevolg van een faillissement van een tegenpartij.

Verder, het is gebruikelijk dat ETF-beheerders een onderpand eisen dat meer waard is dan de uitgeleende effecten. Bij BlackRock ligt de waarde van het onderpand tussen de 102,5% en 112% van de waarde van de uitgeleende effecten. De waarde van het onderpand wordt dagelijks in de gaten gehouden.

Bovendien hanteren alle grote ETF-beheerders maximale percentages. In de VS is het ETF’s verboden om meer dan 50% van hun effecten uit te lenen. In Europa geldt een maximum van 100% volgens UCITS-richtlijnen.

Sommige ETF-beheerders bieden nog een extra garantie voor hun klanten. Ze vergoeden de eventuele verliezen als het onderpand in geval van een faillissement te weinig waard blijkt te zijn. BlackRock is een van de ETF-beheerders die deze extra zekerheid biedt.

6. Welke informatie verstrekt de ETF-beheerder?

De afgelopen jaren is de transparantie over effecten uitlenen door ETF’s toegenomen. Voor beleggers is die transparantie van groot belang. Op basis van de verstrekte informatie kunnen ze een inschatting maken van de risico’s. Hier volgt een aantal vragen waarop de ETF-beheerder een duidelijk antwoord moet hebben.

  • Leent het ETF effecten uit?
  • Wat zijn de inkomsten?
  • Hoe is de verdeelsleutel van die inkomsten?
  • Hoeveel leent het ETF maximaal uit?
  • Hoeveel leent het ETF in de praktijk gemiddeld uit?
  • Hoe wordt het tegenpartijrisico beperkt?
  • Welke eisen stelt het ETF aan kwaliteit en omvang van het onderpand?
  • Heeft de belegger recht op een schadevergoeding als het onderpand in geval van faillissement onvoldoende waard is?

BlackRock is een handelsnaam van BlackRock Investment Management (UK) Limited, welke entiteit als beleggingsonderneming is geregistreerd bij de Financial Conduct Authority. Beleggen gaat altijd gepaard met een zekere mate van risico. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Uw oorspronkelijke inleg is niet gegarandeerd. De informatie opgenomen in dit bericht is niet bedoeld als voorspelling, onderzoek of beleggingsadvies door BlackRock en vormt ook geen aanbeveling, aanbieding of uitnodiging om effecten te kopen of verkopen, of om een bepaalde beleggingsstrategie te volgen. De hier geuite standpunten zijn van [7 december 2015] en kunnen veranderen wanneer de omstandigheden veranderen.