Een fundamentele heroriëntering van de financiële wereld

Beste,

Als vermogensbeheerder belegt BlackRock namens anderen en ik schrijf deze brief aan u als adviseur en fiduciair van deze cliënten. Het geld dat wij beheren, is niet van ons. Het is van mensen in tientallen landen die met dit geld doelen op de lange termijn willen financieren, zoals hun pensioen. Wij hebben tegenover deze instellingen en personen, die aandeelhouders zijn in uw bedrijf en duizenden andere bedrijven, een verregaande verantwoordelijkheid om waarde op de lange termijn te bevorderen.

De klimaatverandering is een bepalende factor geworden voor de perspectieven van bedrijven op de lange termijn. Afgelopen september, toen miljoenen mensen de straat op gingen om actie af te dwingen tegen klimaatverandering, wezen veel demonstranten op het significante en blijvende effect van klimaatverandering op de economische groei en de welvaart, een risico dat tot op de dag van vandaag nog maar langzaam wordt gereflecteerd in de markten. Maar dit bewustzijn is snel aan het veranderen en ik ben ervan overtuigd dat we aan de vooravond staan van een fundamentele heroriëntering van de financiële wereld.

Het aantoonbare bewijs van klimaatrisico dwingt beleggers ertoe om hun basisaannames over de moderne financiële markten te herzien. Onderzoek van een breed spectrum aan organisaties, waaronder de Intergovernmental Panel on Climate Change van de VN (IPCC), het BlackRock Investment Institute, en vele anderen, waaronder recente studies van McKinsey over de sociaal economische implicaties van fysieke klimaatrisico’s, doordringen ons steeds meer van de invloed die klimaatrisico’s zullen hebben op zowel onze fysieke wereld als het wereldwijde systeem dat de economische groei financiert.

Zullen steden bijvoorbeeld nog in staat zijn om hun benodigde infrastructuur te betalen, als de markt voor obligaties van lagere overheden als gevolg van klimaatrisico’s ingrijpend verandert? Wat gebeurt er met 30-jarige hypotheken – een hoeksteen van het financieringssysteem – als hypotheekverstrekkers het effect van klimaatrisico’s op zo’n lange termijn niet meer kunnen inschatten en als er in de getroffen gebieden geen levensvatbare markt meer is voor de verzekering tegen overstroming of brand? Wat gebeurt er met inflatie en vervolgens met de rente als voedselprijzen stijgen door droogte en overstromingen? Hoe kunnen we modellen maken voor de economische groei als opkomende markten merken dat hun productiviteit afneemt als gevolg van extreme hitte en andere klimaateffecten?

Beleggers houden steeds meer rekening met dergelijke vragen en zien in dat klimaatrisico’s een beleggingsrisico zijn. Klimaatverandering is dan ook vrijwel altijd een van de eerste onderwerpen die cliënten over de hele wereld met BlackRock willen bespreken. Van Europa tot Australië, van ZuidAmerika tot China en van Florida tot Oregon stellen beleggers de vraag hoe ze hun portefeuilles het beste kunnen aanpassen. Ze proberen inzicht te krijgen in zowel de fysieke risico’s van de klimaatverandering als het effect van het klimaatbeleid op de prijzen, kosten en vraag in alle lagen van de economie.

Deze vragen leiden tot een ingrijpende herbeoordeling van risico en beleggingswaarde. En omdat toekomstig risico op de kapitaalmarkten naar voren wordt getrokken, zien we dat de veranderingen in de kapitaalallocaties sneller optreden dan de klimaatveranderingen zelf. In de nabije toekomst – en sneller dan de meesten verwachten – zal er een ingrijpende verschuiving in de allocatie van kapitaal plaatsvinden.

Klimaatrisico is beleggingsrisico

Als onderdeel van onze fiduciaire taak is het onze verantwoordelijkheid om cliënten te helpen in deze transitie op koers te blijven. Het is onze beleggingsovertuiging dat portefeuilles waarin duurzaamheid en klimaatoverwegingen geïntegreerd zijn, voor beleggers betere voor risico gecorrigeerde rendementen kunnen opleveren. En nu duurzaamheid meer invloed krijgt op beleggingsrendementen, zijn wij van mening dat duurzaam beleggen met het oog op de toekomst het sterkste fundament is voor de portefeuilles van onze cliënten.

In een brief die wij vandaag aan onze cliënten sturen, maakt BlackRock bekend een aantal initiatieven te nemen om duurzaamheid in onze beleggingsaanpak centraal te stellen. Onder meer door duurzaamheid tot een integraal onderdeel te maken bij de samenstelling van portefeuilles en het risicobeheer, door beleggingen met een hoog duurzaamheidsgerelateerd risico, zoals producenten van thermische steenkool, af te stoten, door nieuwe beleggingsproducten te introduceren die fossiele brandstoffen uitsluiten en door ons nog meer te committeren om duurzaamheid en transparantie te bevorderen door middel van Investment Stewardship.

Eén van de belangrijkste vragen waar we de komende jaren voor zullen staan, betreft de schaalgrootte en de reikwijdte van de maatregelen die overheden op het gebied van klimaatverandering zullen treffen, omdat die in grote lijnen bepalend zullen zijn voor de snelheid waarmee we zullen overgaan naar een koolstofarme economie. Die opgave kan niet worden volbracht zonder gecoördineerde, internationale reactie van regeringen, in lijn met de doelen die in het Klimaatakkoord van Parijs gedefinieerd zijn.

Welk scenario ook gevolgd wordt, de energietransitie zal nog tientallen jaren duren. Ook al is er recent grote vooruitgang geboekt, er is nu nog geen technologie beschikbaar die een betaalbaar alternatief kan bieden voor veel huidige essentiële toepassingen van koolwaterstoffen. We moeten ons bewust zijn van de economische, wetenschappelijke, maatschappelijke en politieke werkelijkheden van de energietransitie. Overheden en de particuliere sector moeten samenwerken om de transitie op een eerlijke en rechtvaardige manier vorm te geven. Op weg naar een koolstofarme wereld mogen we delen van de samenleving, of hele landen in opkomende markten, niet achterlaten.

Hoewel de overheid in deze transitie het voortouw moet nemen, hebben ook bedrijven en beleggers een rol van betekenis te spelen. Omdat we ons bewust zijn van deze verantwoordelijkheid, was BlackRock één van de oprichters van de Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD). Daarnaast onderschrijven we de Principles for Responsible Investment van de VN en ondertekenden we in 2019 de verklaring van het Vaticaan waarin een pleidooi werd gehouden voor effectieve koolstofheffingen, omdat deze in onze ogen essentieel zijn om klimaatverandering tegen te gaan.

BlackRock heeft samen met de Franse en Duitse regering en grote internationale stichtingen de Climate Finance Partnership opgericht, één van een aantal publiek-private samenwerkingsverbanden die erop gericht zijn de financiële mechanismen voor investeringen in infrastructuur te verbeteren. Dit is vooral een urgente noodzaak voor steden, omdat de vele onderdelen van de stedelijke infrastructuur – van straten en riolering tot openbaar vervoer – gemaakt zijn voor situaties en weersomstandigheden die niet meer overeenkomen met de nieuwe klimaatrealiteit. Op de korte termijn kunnen sommige werkzaamheden die nodig zijn om klimaatrisico’s te verminderen, tot meer economische activiteit leiden. Toch worden we geconfronteerd met het ultieme langetermijn probleem. We weten nog niet welke prognoses over het klimaat het meest accuraat zullen blijken te zijn, noch welke effecten we over het hoofd hebben gezien. Maar het is onmiskenbaar welke kant het uitgaat. Elke regering, ieder bedrijf en elke aandeelhouder moet het hoofd bieden aan de klimaatverandering.

Verbeterde rapportage aan aandeelhouders

Wij zijn van mening dat alle beleggers, net als de toezichthouders, verzekeraars en het brede publiek, een beter beeld moeten krijgen van hoe bedrijven omgaan met alle vragen rondom duurzaamheid. Deze informatie moet niet alleen over klimaatzaken gaan, maar ook duidelijk maken hoe elk bedrijf de belangen van alle stakeholders dient, dat wil zeggen hoe het omgaat met de diversiteit van het personeelsbestand, de duurzaamheid van de toevoerketen of hoe goed het de gegevens van klanten beschermt. De groeiperspectieven van elk bedrijf zijn onlosmakelijk verbonden met het vermogen van dat bedrijf om duurzaam te opereren en in het belang van alle stakeholders te handelen.

Steeds meer bedrijven zien in hoe belangrijk het is voor de rol die zij in de samenleving spelen, om in het belang van stakeholders te handelen en hun purpose (oogmerk) centraal te stellen. Zoals ik in eerdere brieven heb geschreven, kan een bedrijf niet winstgevend zijn op de lange termijn zonder zijn purpose centraal te stellen en rekening te houden met de behoeften van een groot aantal stakeholders. Een farmaceutische onderneming die zijn prijzen niets ontziend verhoogt, een mijnbouwbedrijf dat bespaart op veiligheid, een bank die zijn klanten niet respecteert, dat zijn bedrijven die op korte termijn misschien maximale winst kunnen behalen. Maar zoals we keer op keer gezien hebben, keert zulk gedrag dat schadelijk is voor de samenleving, zich uiteindelijk tegen zo’n bedrijf en vernietigt het de aandeelhouderswaarde. Daarentegen helpen een sterk gevoel van purpose en betrokkenheid bij stakeholders een bedrijf om een hechtere band met zijn klanten te smeden en zich aan te passen aan de veranderende eisen van de samenleving. Uiteindelijk is purpose de motor voor winstgevendheid op de lange termijn.

Naarmate de tijd vordert, zullen bedrijven en landen die geen rekening houden met de behoeften van betrokkenen en geen actie ondernemen ten aanzien van duurzaamheidsrisico’s,te maken krijgen met een meer en meer sceptische houding vanuit de markten, gepaard gaand met hogere kapitaalkosten. Bedrijven en landen die uitblinken in transparantie en laten zien dat ze verantwoordelijkheid nemen ten aanzien van betrokkenen, zullen er juist beter in slagen investeringen aan te trekken, waaronder hoogwaardiger en ‘geduldiger’ kapitaal.

In de verbetering van de openbaarheid van informatie is al belangrijke vooruitgang geboekt; veel bedrijven gedragen zich al voorbeeldig door duurzaamheid te integreren en erover te rapporteren. Maar het is nodig dat deze praktijk wijder verbreid en meer gestandaardiseerd wordt. Ook al is geen enkel systeem perfect, BlackRock is van mening dat de Sustainability Accounting Standards Board (SASB) een duidelijke set normen voor de duurzaamheidsrapportage heeft geformuleerd, waarin een groot aantal aspecten aan de orde komen, van arbeidsomstandigheden tot privacy van gegevens tot bedrijfsethiek. Voor de evaluatie en rapportage van klimaatgerelateerde risico’s en de daarmee verbonden bestuurs- en beleidskwesties die essentieel zijn om ze te beheren, biedt de TCFD een waardevol kader.

We zien in dat rapportage volgens deze normen veel tijd, analysecapaciteit en inspanningen kost. Bij BlackRock zijn we ook nog niet waar we willen zijn en werken we continu aan de verbetering van onze eigen rapportage. Onze verslaglegging volgens de SASB-normen is beschikbaar op onze website en eind 2020 zullen we eveneens informatie volgens de TCFD-normen publiceren.

BlackRock is al enkele jaren in gesprek met bedrijven over de voortgang van hun rapportage volgens de TCFD- en SASB-normen. Dit jaar vragen we van de bedrijven waarin we namens onze cliënten beleggen om: (1) aan het eind van dit jaar een verslag te publiceren conform de SASB-normen voor hun specifieke sector, als u dat niet al gedaan heeft, of soortgelijke gegevens openbaar te maken op een manier die relevant is voor uw specifieke bedrijf; en (2) te rapporteren over klimaatgerelateerde risico’s conform de aanbevelingen van de TCFD, als u dat niet al gedaan heeft. Onderdeel hiervan dient uw plan te zijn voor de bedrijfsvoering onder een scenario waarin het doel van het Klimaatakkoord van Parijs om de opwarming van de aarde tot minder dan twee graden te beperken, volledig gerealiseerd wordt, zoals in de TCFD-richtlijnen verwoord is.

Wij zullen deze rapportages en onze gesprekken met bedrijven gebruiken om te beoordelen of bedrijven deze risico’s binnen hun bedrijf goed overzien en beheren en adequate plannen voor de toekomst maken. Wanneer robuuste rapportages ontbreken, zullen beleggers, waaronder BlackRock, steeds meer tot de conclusie komen dat bedrijven risico’s niet adequaat beheren.

Wij zijn van mening dat wanneer een bedrijf een materiële kwestie niet effectief aanpakt, de bestuurders hiervoor verantwoordelijk moeten worden gehouden. Vorig jaar stemde BlackRock tegen of onthield zich van stemming over 4.800 bestuurders van 2.700 verschillende bedrijven. Wanneer bedrijven en bestuurders naar ons gevoel niet afdoende rapporteren over duurzaamheidskwesties of kaders implementeren om deze onderwerpen aan te pakken, zullen we de bestuurders verantwoordelijk stellen. Gezien het fundament dat we al hebben gelegd door in gesprek te gaan over openbaarheid van informatie, en de groeiende beleggingsrisico’s die samenhangen met duurzaamheid, zullen we steeds meer bereid zijn om tegen bestuurders te stemmen wanneer bedrijven niet voldoende voortgang boeken op het gebied van duurzaamheidsgerelateerde rapportage en de onderliggende bedrijfspraktijken en plannen.

Duurzaamheid centraal stellen in onze beleggingsaanpak
Portefeuilles waarin duurzaamheidsaspecten geïntegreerd zijn, kunnen een beter risicogecorrigeerd rendement opleveren. Daarom wordt duurzaamheid voor ons een vast punt van overweging in risicobeheer, samenstelling van portefeuilles, ontwikkeling van producten en onze betrokkenheid bij ondernemingen.
Lees onze brief aan cliënten Lees onze brief aan cliënten

Verantwoordelijk en transparant kapitalisme

In de ruim veertig jaar waarin ik in de financiële sector werk, heb ik een aantal keren een financiële crisis of moeilijke periode meegemaakt. Zoals de torenhoge inflatie in de jaren ‘70 en begin jaren ’80 van de vorige eeuw, de Aziatische valutacrisis in 1997, de dot-com zeepbel en de wereldwijde financiële crisis. Zelfs als dit een aantal jaren duurde, waren deze perioden allemaal in het grotere geheel gezien, kortdurend van aard. De klimaatverandering is anders. Als ook maar een fractie van de verwachte effecten waarheid wordt, is deze crisis veel structureler en langduriger. Bedrijven, beleggers en regeringen moeten zich voorbereiden op een aanzienlijke verandering van de allocatie van kapitaal.

In de gesprekken die BlackRock met cliënten over de hele wereld voert, geven zij steeds vaker aan te overwegen hun kapitaal anders aan te wenden, ten gunste van duurzame strategieën. Als tien procent van de wereldwijde beleggers dit doet – of zelfs vijf procent – zullen we een immense verschuiving van kapitaal meemaken. Deze dynamiek zal nog sterker worden als de volgende generatie aan het roer komt te staan in regeringen en bedrijven. Jonge mensen doen massaal een oproep aan instellingen – waaronder BlackRock – om de nieuwe vraagstukken die samenhangen met de klimaatverandering aan te pakken. Ze vragen meer van bedrijven en regeringen, zowel wat betreft transparantie als actieve maatregelen. En aangezien in de komende decennia duizenden miljarden dollars in handen komen van de millennials, die de nieuwe CEO’s en CIO’s worden, de nieuwe beleidsmakers en regeringsleiders, zullen zij verder vormgeven aan de manier waarop de wereld met duurzaamheid omgaat.

Nu we aan de vooravond staan van een periode waarin significante herallocaties van kapitaal zullen plaatsvinden, berust bij bedrijven een verantwoordelijkheid – en een economische noodzaak - om aandeelhouders een duidelijk beeld te geven van hoe goed zij voorbereid zijn. In de toekomst zal grotere transparantie over vraagstukken in verband met duurzaamheid van beslissend belang zijn voor het vermogen van elk bedrijf om kapitaal aan te trekken. Het zal beleggers helpen om te beoordelen welke bedrijven de belangen van hun stakeholders effectief dienen en er dientengevolge in slagen hun kapitaalstromen te heroriënteren. Maar transparantie dient geen doel op zich te zijn. Openbaarmaking van informatie zou een manier moeten zijn om een duurzamer en meer inclusief kapitalisme vorm te geven. Bedrijven moeten vastbesloten en toegewijd zijn om purpose centraal te stellen en de belangen van alle betrokkenen te dienen - uw aandeelhouders, klanten, medewerkers en de gemeenschappen waarin uw bedrijf actief is. Dat zal op de lange termijn tot meer succes voor uw bedrijf leiden, en daarmee ook voor de beleggers, werknemers en de samenleving als geheel.

Met vriendelijke groet,

Met vriendelijke groet.

Larry Fink
Chairman and Chief Executive Officer
Lees meer

Onze standpunten

Duurzaamheid op de lange termijn is in onze hele organisatie verankerd en speelt een essentiële rol in alles wat wij doen.

We gaan met ondernemingen de dialoog aan zodat we ondernemingsbeleid kunnen bevorderen dat op één lijn ligt met duurzame waardecreatie op de lange termijn.

MKTGM0120E-1055779-4/5